“Sommige godsdienstige gemeenschappen zijn een onthoofde kip” – Reliwerk Best NYC Escorts/ Manhattan Escorts girllookup.com Long Island Escorts

Interviews no image

Gepubliceerd op 19 oktober 2011

“Sommige godsdienstige gemeenschappen zijn een onthoofde kip”

Elke week legt de redactie van Reliwerk vijf vragen voor aan een reliprof. Deze week: Joep de Hart, godsdienstsocioloog, SCP-onderzoeker, schrijver (o.a. Zwevende Gelovigen ‘uitzonderlijk veel reacties’), en bijzonder hoogleraar aan de Protestantse Theologische Universiteit in Kampen.

Tekst: Nynke Sietsma
H
Patchworkreligiositeit, doe-het-zelfreligie, zapreligie, geloof à la carte, cafetariaspiritualiteit. Het zijn termen in je boek Zwevende Gelovigen over gelovigen zonder gemeenschap, á-religieuze religieuzen bijna. Denk je dat er een generatie komt die helemaal ‘los’ zal zijn van geloofstraditie maar zich tóch spiritueel of religieus noemt?
Er is denk ik een onderscheid tussen een soort religieuze kern en wat daar aan historische en culturele varianten omheen is gebouwd. Die kern bestaat uit het geloof dat met de zintuiglijke, materiële wereld niet alles is gezegd. Dat je leeft in een zinvol verband, iets wat mensen vaak via rituelen en heilige geschriften hebben uitgedrukt. Die kern verdwijnt niet zomaar, die lijkt toch te verwijzen naar een bijna universele menselijke grondbehoefte – je vindt hem altijd en overal. Maar het stenen tijdperk is natuurlijk niet voorbij omdat de stenen op waren. De cultuur ontwikkelt zich, mensen veranderen. Ze krijgen andere denkbeelden, gaan zich voor nieuwe dingen interesseren en dat brengt onder andere met zich mee dat sommige religieuze vormen misschien al wel eeuwen lang bestaan maar moderne mensen niet meer aanspreken. Die nieuwe vormen verwijzen tegelijkertijd wel degelijk naar de fundamentele behoefte aan zin, aan een buitenzintuiglijke werkelijkheid, naar een vleugje magie soms, naar een leven dat verder gaat dan de dood.”

Ben je zelf een believer without belonging?
“Al die existentiële twijfels, al dat gezoek en getob, al dat voortdrijven op roze wolkjes, dat steeds weer enthousiast zijn voor wat zich als nieuw aanbiedt en als onvermoed – ik vind het buitengewoon boeiend. Ik vraag de belangstellenden steeds weer het hemd van hun lijf, maar zelf heb ik dat tobberige niet zo. Ik voel mij thuis in de kerkelijke traditie. Ik ga ook nog regelmatig naar een kerk. Ik zie de kerk als een majestueuze, oeroude boom. Laat mij op het heetst van de dag maar een beetje wegdommelen in zijn schaduw, daar voel ik mij thuis en wel bij.”

Je bent nu ook bijzonder hoogleraar ‘nieuwe en vernieuwende vormen van christelijke gemeenschap in hun betekenis voor de Nederlandse samenleving’ – aan de Protestantse Theologische Universiteit in Kampen. Wat houdt dat in?
“Kerken zijn tot op de dag van vandaag van cruciaal belang voor de Nederlandse samenleving. Kerkmensen zijn hyperactief in het vrijwilligerswerk en de mantelzorg, ze geven regelmatiger en guller aan allerhande goede doelen (ook als die helemaal geen religieus karakter hebben), ze zijn vaker aangesloten bij ideële organisaties, ze hechten meer aan sociale betrokkenheid bij de opvoeding van hun kinderen, enzovoort. De kerken besparen de Nederlandse overheid ongeveer 3 miljard euro per jaar. Ook vanuit mijn onderzoeksterrein bij het SCP – civil society en sociale participatie – vormen de kerkelijke milieus een belangrijk onderwerp.”

Beperk je jezelf als godsdienstsocioloog niet een beetje met die focus op christelijke gemeenschappen?
“Nee, ik beperk me niet. Om goed te begrijpen in welke positie christelijke gemeenschappen verkeren, kun je het niet alleen hebben over wat er zondags in de kerken plaatsvindt. Je kijkt naar de wereld van de migranten, naar de wereld van de alternatieve spiritualiteit, naar de wereld van de niet-kerkelijke organisaties en de veranderingen die zich daar voordoen en naar het groeiend aantal Nederlanders dat wel iets ‘heeft’ met spiritualiteit, maar onder geen enkele beding met de bijbel een kerk ingemept wenst te worden.
Sommige godsdienstige gemeenschappen zijn net een onthoofde kip: de bewegingen zijn alleen maar reflexen. In die kringen kan iets alleen maar deugen als het niets nieuws brengt. Maar met opvattingen is het net als met een composthoop: je moet ze af en toe eens flink door elkaar husselen, dan krijg je de beste humus, de vruchtbaarste grond. Het thema geloofsvernieuwing spreekt me aan. De enige manier om je te handhaven in een moderne samenleving is te zorgen dat je verandert, zo paradoxaal is het nu eenmaal.”

Wat heb je met Kampen? Daar waar je nu bijzonder hoogleraar bent?
“Ik ben er geboren en getogen. Dat ik daar professor ben geworden, voelt toch een beetje als Columbus die na wat rondvaren tenslotte burgemeester wordt van Genua, zijn geboorteplaats. En dat ik mijn inaugurale rede in december waarschijnlijk in de Bovenkerk ga houden, ja, dat vind ik natuurlijk helemaal prachtig. Ik ben in 1973 uit Kampen vertrokken om in Nijmegen te gaan studeren. Ik kwam er toen niet veel meer, al ligt wel mijn vader er begraven. In de zomer van 2012 verhuist de PThU naar Groningen. Dan komt er aan mijn zwelgen in jeugdsentiment weer een einde.”

Nynke Sietsma is journalist. Voor meer info: www.nynkesietsma.nl en www.linkedin.com/in/nynkesietsma.




Back to Top ↑

Frilco Philippines Corporation Hazardous Waste Transport Laguna clickonetic best photobooth photo-coverage laguna Free themes elementor pro web services web development