Actueel

Gepubliceerd op 11 mei 2017

Nederlandse reliprofessionals in het buitenland: Joost Röselaers en Engeland

In Nederland valt het niet mee om als reliprofessional aan het werk te komen. Kerken lopen leeg, levensbeschouwing en godsdienst hebben weinig prioriteit op school en ook in de zorg is er steeds minder ruimte. Hoe is dit in België, Duitsland en Engeland? Hoe is het om als Nederlandse reliprofessional daar aan de slag te gaan? Dit keer vertelt Joost Röselaers, dominee van de Nederlandse kerk in Londen en algemeen secretaris van de Remonstranten in Nederland, over zijn ervaringen in Engeland.

Door: Tanja van Hummel

Gezocht: dominee Nederlandse Kerk in Londen. Dacht je toen meteen: ‘daarop moet ik reageren’?
“Mijn ouders werkten voor de Verenigde Naties. Ik groeide daardoor op in het buitenland, in Zwitserland en West-Afrika. Ik ben een Nederlander, maar voel me een Europeaan. Dat komt vooral door mijn tijd in Afrika, waarin ik erachter kwam hoeveel wij als Europeanen met elkaar delen. Ik voel een diepe verbondenheid met Europa, en ben trots op onze gemeenschappelijke cultuur en gedeelde waarden. Wat dat betreft was de stap naar Londen voor mij niet zo groot. Het was voor mij absoluut geen cultuurshock. Ik ontmoet in Londen veel Europeanen met een vergelijkbare open en nieuwsgierige blik. Die blik waardeer ik zeer. Ik stoor mij soms aan de arrogantie van ‘de Nederlandse manier is de beste’, die je bij elke nationaliteit overigens tegenkomt. Bij Britten ook, kijk maar naar de keuze voor Brexit.

Ik heb altijd het verlangen gehad ergens anders te gaan wonen. Als dominee heb je dan niet veel keus. Ja, je kunt in een dorpje in Afrika gaan zitten, maar dat leek me met mijn gezin niet zo handig. Londen was één van de weinige opties. En Londen, wie wil daar nu niet wonen? Het is een geweldige plek. En Engeland is het mooiste land om in te wonen.”

Waren er ook twijfels bij je vertrek naar Engeland?
“Die twijfels had ik niet over de functie of ten aanzien van mezelf, maar wel ten aanzien van mijn vrouw en kinderen. Mijn vrouw moest haar baan in Nederland opzeggen en in Engeland een nieuwe zoeken. We hadden toen net twee kinderen, de ene was één jaar oud, de ander was net geboren. Na enige twijfel kozen we er bewust voor om ze op zo’n jonge leeftijd mee te nemen naar Engeland, omdat ze toen nog geen binding hadden met Nederland. En nu we na vier jaar terugkeren, kunnen ze direct aan de basisschool beginnen.”

Wat heb je allemaal moeten regelen toen je naar Londen vertrok?
“Voor mij was het eigenlijk heel makkelijk. De aardige mensen in de kerk hielpen me aan woonruimte, aan een bankrekening en bij het opzetten van ons leven hier. Maar er zijn genoeg mensen die in Londen komen werken en aan hun lot worden overgelaten. Dan is het moeilijk. Voor het openen van een bankrekening moet je bijvoorbeeld kunnen aantonen dat je in Engeland woont. Maar om in Engeland te kunnen wonen, heb je een Engelse bankrekening nodig. En pas als je een bankrekening hebt, kun je een Engels mobielnummer aanvragen. Als je dit allemaal op eigen kracht moet doen, is het lastig.”

Wie kunnen je helpen zodat je je plek in de samenleving vindt?
“De praktische vragen over het openen van een bankrekening of het vinden van een Nederlands sprekende tandarts kun je prima stellen op Facebookpagina’s van expats zoals NL-Borrel. Maar wat ik iedereen aanraad, waar je ook ter wereld bent, is om een kerk binnen te lopen. In de kerken vind je altijd locals die behulpzaam zijn. Ze kunnen je helpen om je weg in de samenleving te vinden.

In Engeland moet je ook echt naar de pub gaan. De pub is de woonkamer van de wijk. Mensen nodigen elkaar niet thuis uit, maar ontmoeten elkaar in de pub. Het is heel normaal om alleen naar de pub te gaan en daar allerlei mensen te spreken. Het is de manier om contact met je wijk te hebben.

En ga bij een club. Veel Nederlanders hier zijn lid van een hockeyclub. Dat is ook een goede manier om locals te leren kennen en je deelt een gezamenlijke hobby.”

Toch is het niet altijd makkelijk om in het buitenland te zitten. Wat zijn de ‘minpunten’ van het expatbestaan?
“Ten opzichte van Nederland vind ik het een voordeel dat we in het expatcircuit minder in hokjes denken. In Nederland kun je door een aantal vragen te stellen al een compleet beeld van iemand construeren en weet je ‘die is zo en zo’. Dat werkt benauwend. Binnen het circuit van de expats denken we minder in hokjes. Enerzijds doordat we een openere houding hebben, anderzijds doordat we de finesses in taal en cultuur missen om iemand uit een andere cultuur helemaal te duiden.

De keerzijde van deze vrijheid is dat je anoniemer en eenzamer bent. Omdat je niet goed weet wat je aan de ander hebt, word je teruggeworpen op jezelf. Als je besluit naar het buitenland te gaan, moet je hierop voorbereid zijn. Je zult wel veel contacten leggen, maar echte vriendschappen zijn zeldzaam. Mensen zitten voor een paar jaar in Londen en verhuizen dan weer naar een andere plaats. De gemeenschap verandert constant.”

Hoe ga je daar als dominee mee om?
“Veel van de pastorale gesprekken die ik voer gaan over deze eenzaamheid, over het teruggeworpen zijn op jezelf. Omdat dit thema zo leeft, en ik het ook vanuit mijn eigen ervaringen ken, hebben we drie jaar geleden in de Nederlandse kerk het Dutch Centre opgericht. Dit centrum organiseert culturele activiteiten en politieke debatten over bijvoorbeeld Europese waarden. Deze activiteiten zijn door de weeks en er komt een grote seculiere groep op af. Het centrum is zo een plek geworden voor ontmoeting en zingeving.

Het is belangrijk om als Nederlanders af en toe bij elkaar te komen. Als je constant volgens andere culturele en soms onbekende gebruiken moet leven, roept dat allerlei vragen en zorgen op. Als je dan op een veilige plek als Nederlanders onder elkaar bent, kun je die vragen met elkaar delen. Wij hebben bijvoorbeeld Egyptische buren. We weten niet goed wat hun sociale gebruiken zijn. Ze staan met een taart voor onze deur. Moeten wij ze nu thuis uitnodigen, een taart terugbrengen, de taart aannemen en met hen delen of…? Zo’n moment van onder elkaar zijn is een moment om jezelf op te laden en je zorgen te laten gaan. Als dominee faciliteer ik dit.

Zelf zoek ik zulke momenten ook met collega-dominees. Ik heb uitstekend contact met de Zwitserse en de Franse dominee. Met de Engelse dominees en priesters heb ik minder intensief contact. De Engelse kerk, een staatskerk, is erg gesloten. Daar kom je als buitenstaander niet snel tussen.”

Heb je nog contact met je collegae in Nederland?
“Zeker. Meer dan vroeger mogelijk was. Vroeger zat je echt op een eiland, maar nu is er door social media zoveel contact dat je, als je daar moeite voor doet, prima op de hoogte blijft van wat er in Nederland gebeurt. Tegelijkertijd ben je wel echt in het buitenland. Omdat ik werk in een expatmilieu is dat niet te vergelijken met een kerkgemeenschap in Nederland. De gemeente in Londen is veel jonger en de samenstelling wisselt doorlopend. Bij mij spelen andere vragen en thema’s dan in Nederland.”

Zou je mensen aanraden om in Engeland te gaan werken?
“Engeland is het mooiste land om in te wonen. Er is zoveel natuur, cultuur, al die prachtige tradities. Het is schitterend. Maar politiek gezien is het niet handig om nu naar Engeland te gaan. De Brexit zorgt voor veel onzekerheid onder de expats. Het is totaal onduidelijk wat er voor de Nederlanders en andere expats geregeld gaat worden. Mogen ze in Engeland blijven, worden ze eruit gezet? Niemand die het nu weet.”
___

Praktisch
– Vacatures zoeken in Engeland kan via Indeed-UK of via Nederlandstalige uitzendbureaus in Engeland.
– Solliciteren in Engeland gaat een beetje anders dan in Nederland. Er wordt minder gekeken naar de studies die je hebt gedaan. Ze zijn meer geïnteresseerd in wat je denkniveau en vaardigheden zijn. Grote kans dat je assessments moet maken.
– Via expatgroepen op Facebook kun je veel praktische informatie verzamelen. Twee handige pagina’s zijn I AM DUTCH AND LIVING IN THE UK (besloten groep) en NL Borrel (openbare groep).
– Leg contact met locals om je weg te vinden in de samenleving. Dit kan in de pub, de kerk, en bij de muziek- en sportvereniging.
– Regel je pensioen, AOW en ziektekostenverzekering. Kijk op de site van de overheid hoe dit precies geregeld is voor jouw specifieke situatie.

Tanja van Hummel is o.a. werkzaam voor het DSTS




Back to Top ↑